Kmicic przechodzi przemianę wewnętrzną, ze szlacheckiego warchoła w obrońcę ojczyzny – uświadamia sobie, że mylił się w ocenie samego siebie i rzeczywistości

Lady Makbet namawia męża do zbrodni i sama bierze udział w morderstwie króla; związane z tym wyrzuty sumienia doprowadzają ją do obłędu i samobójstwa

Petersburg ukazany jako piękne miasto zamieszkane przez ludzi żyjących w obawie przed carem, a jednocześnie próbujących ubiegać się o jego względy

jedynym ratunkiem przed moralnym upadkiem jest zwrócenie się ku Bogu i życie zgodne z nakazami wiary – grzechy można odpokutować i zasłużyć na spokój i zbawienie

zło kryjące się w ludzkiej naturze może popychać człowieka do zbrodni, ale dzięki wyrzutom sumienia można odkupić nawet najpodlejsze czyny i uzyskać wybaczenie – przykładem jest Jacek Soplica

Wassarion Bielinski, rosyjski filozof i pisarz, głosił pogląd, według którego wszystko, co można racjonalnie wyjaśnić, jest słuszne i pożyteczne

Michał Bakunin, myśliciel i ojciec rosyjskiego anarchizmu, postulował odrzucenie wszelkich autorytetów (w tym chrześcijańskiego Boga), które ograniczają ludzką wolność