profetyczna (prorocza) wizja dnia sądu ostatecznego (Bóg jako surowy Sędzia) i zniszczenia znanego nam świata (kara za zło, którego dopuszczała się ludzkość) przedstawiona przez pierwszego człowieka – Adama

przekonanie, że świat w dotychczasowej postaci zmierza ku zagładzie i niemożliwy jest powrót do tego, co było, ponieważ porządek wartości został odwrócony (młodzież musi chwycić za broń i zabijać, matki tracą na wojnie swe dzieci)

nurt w literaturze odzwierciedlający nastroje społeczne panujące u schyłku XIX w., wyrażające się w przeświadczeniu o nadchodzącej zagładzie świata z powodu panującego na nim zła i niesprawiedliwości