widzenie Kordiana na Mont Blanc – Winkelried – symbol właściwej postawy wobec zaborcy

walka dobra ze złem o ludzką duszę; zło reprezentowane jest przez rewolucjonistów, ich przywódca ostatecznie uznaje zwycięstwo Chrystusa będącego symbolem dobra

poeta ukazuje losy młodych ludzi zmuszonych do wyboru między wyższymi wartościami a walką za ojczyznę, która wiąże się z ich odrzuceniem

główny bohater, Raskolnikow, uznaje, że jednostka wybitna ma prawo czuć się kimś lepszym niż inni ludzie i być ponad zasadami moralnymi; kiedy w imię tych przekonań dopuszcza się morderstwa, dociera do niego, jak bardzo się mylił

Adam Mickiewicz ukazał cierpiącą matkę – panią Rollisonową; Artur Grottger wykorzystywał motyw Matki-Polki, ukazując na przykład kobietę nad zwłokami syna – powstańca (Na pobojowisku – cykl Polonia)